Volgens de huidige plannen geldt bij de verplichte AOV een wachttijd van 2 jaar. Dat betekent dat de publieke basisverzekering niet bedoeld is voor de eerste periode waarin je niet kunt werken. Als zelfstandige moet je die periode dus op een andere manier kunnen overbruggen.
Die wachttijd is misschien wel een van de belangrijkste onderdelen van de plannen. De premie en uitkering trekken vaak de meeste aandacht, maar voor je dagelijkse financiële risico maakt vooral de eerste periode na ziekte of een ongeval veel uit.
Kort antwoord
- De wachttijd van 2 jaar betekent dat een uitkering niet direct start.
- Je moet de eerste periode zelf kunnen opvangen met buffer, inkomen van een partner of een andere oplossing.
- Een private AOV kan eventueel een kortere wachttijd hebben dan de publieke basisverzekering.
- De exacte regels zijn nog niet definitief zolang de wetgeving niet rond is.
Wat betekent wachttijd bij arbeidsongeschiktheid?
Wachttijd is de periode tussen het moment waarop je arbeidsongeschikt raakt en het moment waarop een uitkering kan beginnen. Bij werknemers bestaat er meestal loondoorbetaling bij ziekte. Zelfstandigen hebben die automatische bescherming niet.
Bij een private AOV kies je vaak zelf een eigenrisicoperiode, bijvoorbeeld 30 dagen, 90 dagen, 1 jaar of 2 jaar. Hoe langer je zelf kunt overbruggen, hoe lager de premie vaak kan uitvallen. Bij de geplande publieke basisverzekering noemt Rijksoverheid een wachttijd van 2 jaar.
Waarom is 2 jaar zo belangrijk?
Twee jaar is lang als je inkomen grotendeels uit je eigen werk komt. Je vaste lasten lopen meestal door, terwijl je omzet kan dalen of wegvallen. Denk aan hypotheek of huur, boodschappen, zorgkosten, zakelijke lasten, verzekeringen en reserveringen voor belasting.
Daarom is de vraag niet alleen: wat krijg ik na 2 jaar? De eerste vraag is: hoe kom ik door die eerste 24 maanden heen als ik niet of nauwelijks kan werken?
Welke oplossingen kunnen helpen?
Er is niet één oplossing die voor iedere zelfstandige logisch is. Sommige zelfstandigen bouwen bewust een buffer op. Anderen combineren spaargeld met partnerinkomen, een schenkkring, bijvoorbeeld een Broodfonds, of een private AOV met kortere wachttijd.
Een schenkkring, bijvoorbeeld een Broodfonds, kan vooral relevant zijn voor de eerste periode, maar is niet hetzelfde als een verzekerde AOV. Een private AOV kan meer zekerheid geven, maar kent voorwaarden, acceptatie en premie. Een buffer geeft vrijheid, maar moet wel groot genoeg zijn en kan opraken.
Waarom verschilt dit per beroep?
Bij fysiek werk kan een blessure of ongeval sneller betekenen dat je tijdelijk helemaal niet kunt werken. Denk aan een dakdekker, timmerman, installatiemonteur of vrachtwagenchauffeur. Bij kenniswerk kan aangepast werk soms makkelijker zijn, al kunnen mentale belasting, langdurig zitten of beeldschermwerk ook serieuze risico’s geven.
Daarom is wachttijd geen puur financieel rekensommetje. Je beroep, je mogelijkheid om aangepast werk te doen en je afhankelijkheid van fysieke belastbaarheid spelen mee.
Wat kun je nu doen?
- Bereken hoeveel geld je per maand minimaal nodig hebt als je niet kunt werken.
- Kijk hoeveel maanden je met je huidige buffer kunt overbruggen.
- Bekijk of je beroep risico’s heeft die een korte wachttijd belangrijker maken.
- Vergelijk oplossingen niet alleen op kosten, maar ook op zekerheid en voorwaarden.
- Gebruik algemene informatie als startpunt en vraag advies bij persoonlijke keuzes.
Lees ook welke beroepsrisico’s kunnen meespelen, hoe AOV per beroep kan verschillen en hoe een AOV werkt.
Verder lezen over AOV-keuzes
Veelgestelde vragen
Is een wachttijd van 2 jaar definitief?
De wachttijd staat in de huidige plannen van Rijksoverheid, maar de definitieve voorwaarden moeten nog uit de wetgeving blijken.
Krijg je tijdens de wachttijd niets?
Vanuit de publieke basisverzekering start volgens de plannen pas na de wachttijd een uitkering. Andere oplossingen kunnen eventueel eerder steun geven.
Is een private AOV met korte wachttijd beter?
Niet automatisch. Een kortere wachttijd kan meer zekerheid geven, maar heeft meestal invloed op de premie en voorwaarden.