De verplichte AOV voor zzp’ers is in 2026 nog niet ingevoerd. Wel werkt de overheid aan een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. Die regeling wordt vaak de verplichte AOV genoemd, maar in de beleidsinformatie gaat het om de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen, afgekort BAZ.
Voor zelfstandigen is dit een belangrijk onderwerp, omdat arbeidsongeschiktheid direct invloed kan hebben op het inkomen. Tegelijk is nog niet alles definitief. De bedragen, voorwaarden en planning zijn gebaseerd op de informatie die Rijksoverheid nu publiceert, maar het wetsvoorstel moet nog door het politieke proces.
Kort antwoord
- De verplichte AOV, officieel de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), bestaat nog niet.
- Je hoeft op dit moment nog geen publieke basisverzekering aan te vragen.
- Heb je al een private AOV? Volgens de huidige plannen kan die relevant blijven, mits de verzekering aan de uiteindelijke voorwaarden voldoet.
- De bedragen, voorwaarden en planning kunnen nog veranderen zolang de wetgeving niet definitief is.
Wat is de verplichte AOV voor zelfstandigen?
Met de verplichte AOV wordt meestal de geplande basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen bedoeld. Het idee is dat zelfstandigen een basisdekking krijgen als zij langdurig niet kunnen werken door ziekte of een ongeval.
Die basisverzekering is niet hetzelfde als een volledige private arbeidsongeschiktheidsverzekering. Een private AOV kan op onderdelen ruimer, persoonlijker of anders ingericht zijn. Denk aan de wachttijd, eindleeftijd, hoogte van het verzekerde bedrag, acceptatievoorwaarden en de manier waarop arbeidsongeschiktheid wordt beoordeeld.
Volgens de toelichting van de overheid is het doel van de basisverzekering om te voorkomen dat zelfstandigen zonder enkele inkomensbescherming langdurig uitvallen. Voor jou als zzp’er betekent dit vooral dat het onderwerp nu al relevant is bij je orientatie op een AOV, ook al is de verplichting nog niet actief.
Voor wie zou de verplichte verzekering gelden?
Volgens Rijksoverheid is de basisverzekering bedoeld voor zelfstandige ondernemers met winst uit onderneming. Dat is een belangrijke afbakening, omdat niet iedereen die zelfstandig werkt automatisch onder dezelfde fiscale of juridische categorie valt.
Rijksoverheid noemt ook groepen die niet onder de beoogde verplichte verzekering vallen, zoals directeur-grootaandeelhouders, resultaatgenieters en meewerkende levenspartners. De precieze wettelijke uitwerking moet uiteindelijk blijken uit het wetsvoorstel en de behandeling daarvan.
Ben je zzp’er en weet je niet zeker onder welke groep je valt, dan is het nuttig om dit niet alleen op basis van algemene informatie te beoordelen. Je fiscale positie, rechtsvorm en inkomstenbron kunnen hierbij uitmaken.
Wat is nu bekend over premie en uitkering?
Rijksoverheid noemt op dit moment een premie van 5,4% van het inkomen, met een maximum van 171 euro bruto per maand. Daarbij staat expliciet dat het percentage en het bedrag nog kunnen veranderen.
| Onderdeel | Huidige informatie volgens Rijksoverheid |
|---|---|
| Indicatieve premie volgens huidige plannen | 5,4% van het inkomen |
| Maximum premie | 171 euro bruto per maand |
| Uitkering | 70% van het inkomen voor arbeidsongeschiktheid |
| Maximum uitkering | Tot maximaal 100% van het minimumloon |
| Wachttijd | 2 jaar |
Voor zelfstandigen is vooral de combinatie van premie, uitkeringshoogte en wachttijd belangrijk. Een lage basispremie betekent niet automatisch dat de dekking past bij jouw persoonlijke situatie. Als je vaste lasten hoger zijn dan het mogelijke uitkeringsniveau, kan er alsnog een inkomensgat blijven bestaan.
Wat betekent de wachttijd van 2 jaar?
De wachttijd is de periode tussen het moment waarop je arbeidsongeschikt raakt en het moment waarop een uitkering kan starten. Volgens de huidige plannen geldt bij de verplichte basisverzekering een wachttijd van 2 jaar.
Dat is praktisch gezien een groot punt. Als je ziek wordt of een ongeval krijgt, moet je de eerste periode dus zelf kunnen overbruggen. Dat kan bijvoorbeeld met spaargeld, een buffer, partnerinkomen, een schenkkring, een broodfonds of een private verzekering met een kortere wachttijd.
Voor sommige beroepen is dit extra relevant. Een dakdekker, timmerman of vrachtwagenchauffeur kan bij fysieke klachten vaak sneller direct beperkt worden in het werk. Bij kantoorberoepen, zoals software developer of online marketeer, kan het soort risico anders liggen, bijvoorbeeld bij langdurig zitten, beeldschermwerk of mentale belasting. Dat maakt de keuze voor wachttijd persoonlijker dan alleen een rekensom.
Wat als je al een private AOV hebt?
Volgens Rijksoverheid hoeven zelfstandigen met een private arbeidsongeschiktheidsverzekering geen basisverzekering bij UWV af te sluiten, mits hun private verzekering aan voorwaarden voldoet.
Daar zit wel nuance in. Welke voorwaarden precies gaan gelden, moet definitief blijken uit de wetgeving. Een private AOV kan bijvoorbeeld verschillen in uitkeringsduur, wachttijd, verzekerd bedrag, beroepsdekking en medische acceptatie. Daardoor is het te simpel om te zeggen dat iedere bestaande AOV automatisch voldoende is.
Heb je al een private AOV, dan kan het nuttig zijn om later te controleren of die verzekering aan de uiteindelijke voorwaarden voldoet. Tot die tijd kun je vooral kijken of je huidige dekking past bij je inkomen, vaste lasten, beroep en risicobereidheid.
Wanneer gaat de verplichte AOV in?
Er is nog geen definitieve ingangsdatum. Rijksoverheid vermeldt dat het wetsvoorstel na advies van de Raad van State nog naar de Tweede Kamer en Eerste Kamer moet. Pas daarna kan invoering verder worden voorbereid.
Volgens Rijksoverheid zal de invoering daarna nog meerdere jaren voorbereiding vragen voordat de verzekering beschikbaar is. De verplichting gaat dus niet van de ene op de andere dag in, maar het onderwerp is wel concreet genoeg om rekening mee te houden.
Voor zelfstandigen betekent dit: wacht niet alleen op de wet. Kijk nu al wat arbeidsongeschiktheid voor jouw inkomen zou betekenen, welke periode je zelf kunt overbruggen en of een private oplossing, buffer of combinatie van oplossingen logisch is.
Wat kun je als zzp’er nu doen?
Je hoeft niet direct iets af te sluiten alleen omdat er plannen zijn voor een verplichte basisverzekering. Wel kun je deze periode gebruiken om je situatie beter in beeld te krijgen.
- Bepaal hoeveel inkomen je minimaal nodig hebt als je langere tijd niet kunt werken.
- Kijk hoeveel maanden of jaren je zelf kunt overbruggen met buffer of andere inkomsten.
- Vergelijk een private AOV niet alleen op premie, maar ook op voorwaarden, wachttijd en uitkeringsduur.
- Bekijk welke risico’s bij jouw beroep passen en hoe snel die je werk kunnen raken.
- Gebruik algemene informatie als startpunt, maar vraag persoonlijk advies als je keuzes wilt maken.
Wil je eerst de basis begrijpen? Lees dan ook wat een AOV is, hoe een AOV werkt en waar je op moet letten bij het vergelijken van AOV’s. Bekijk daarnaast de informatie over AOV per beroep en beroepsrisico’s.
Verder lezen over AOV-keuzes
- Private AOV of verplichte basisverzekering
- Medische acceptatie bij een AOV
- Uitsluitingen en clausules bij een AOV
Veelgestelde vragen
Is de verplichte AOV al ingevoerd?
Nee. In 2026 is de verplichte AOV voor zelfstandigen nog niet ingevoerd. Het gaat om plannen die nog door het wetgevingsproces moeten.
Hoeveel gaat de verplichte AOV kosten?
Rijksoverheid noemt op dit moment 5,4% van het inkomen, met een maximum van 171 euro bruto per maand. Deze bedragen kunnen nog veranderen.
Geldt de verplichte AOV voor alle zzp’ers?
Volgens Rijksoverheid is de regeling bedoeld voor zelfstandige ondernemers met winst uit onderneming. Niet alle zelfstandig werkenden vallen automatisch in die groep.
Moet ik me ook verzekeren als ik al een private AOV heb?
Volgens de huidige plannen hoef je geen basisverzekering bij UWV af te sluiten als je private verzekering aan de voorwaarden voldoet. De definitieve voorwaarden moeten nog blijken uit de wetgeving.
Is de verplichte AOV hetzelfde als een gewone AOV?
Nee, niet helemaal. Met de verplichte AOV wordt meestal de publieke basisverzekering bedoeld: de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Een private AOV sluit je af bij een verzekeraar en kan andere voorwaarden, wachttijden, uitkeringshoogtes en acceptatieregels hebben.
Wanneer komt de verplichte AOV?
Er is nog geen definitieve datum. Het wetsvoorstel moet nog door de Tweede Kamer en Eerste Kamer. Daarna duurt het volgens Rijksoverheid nog ten minste enkele jaren voordat de verzekering beschikbaar is.